10.000-Meter-Lauf
10.000-Meter-Lauf bei den deutschen Meisterschaften 2006
Der 10.000-Meter-Lauf ist eine Laufdisziplin der Leichtathletik - die längere Distanz von zwei olympischen Disziplinen auf der Langstrecke. Zu laufen sind 25 Stadionrunden; der Start erfolgt von der Ziellinie.
Die schnellsten Männer erreichen Zeiten um 27 Minuten, das entspricht 6,17 Metern je Sekunde oder 22,22 Kilometern je Stunde.
Die schnellsten Frauen erreichen Zeiten um 30 Minuten, das entspricht 5,55 Metern je Sekunde oder 20 Kilometern je Stunde.
Bei Olympischen Spielen steht der 10.000-Meter-Lauf seit 1912 im Programm, für Frauen seit 1988.
Geschichte
In der Frühzeit der modernen Leichtathletik wurden in Großbritannien Rennen über 6 Meilen (9656 Meter) oder 10 Meilen (16.094 Meter) ausgetragen. Die erste registrierte 10.000-Meter-Bestzeit stammt aus dem Jahre 1847 und wurde als Zwischenzeit eines 10-Meilen-Laufes ermittelt.
Als erster Langstreckenlauf kam bei den Olympischen Zwischenspielen 1906 ein 5-Meilen-Lauf (8047 Meter) ins Programm, der ebenso bei den Olympischen Spielen 1908 ausgetragen wurde. Seit 1912 werden von den Männern die 10.000 Meter ebenso wie die 5000 Meter bei Olympischen Spielen gelaufen.
In Deutschland waren bis zum Ersten Weltkrieg weder der 5000- noch der 10.000-Meter-Lauf verbreitet, statt dessen wurde die Deutsche Meile mit einer Länge von 7500 Metern gelaufen (letzter Deutscher Rekord: 22:43,2 im Jahre 1939 durch Max Syring). Ins Programm der Deutschen Meisterschaften kam der 5000-Meter-Lauf erstmals am 23./24. August 1919.
Die ersten Frauenrennen auf Langstrecken wurden 1953 in Großbritannien über eine Länge von 3000 Metern ausgetragen. Die 10.000-Meter-Strecke wird für Frauen seit 1987 bei Weltmeisterschaften und seit 1988 bei Olympischen Spielen ausgetragen.
Die 10.000-Meter-Läufe sind seit den 1920er Jahren von den Trainingsmethoden der dominierenden Läufer geprägt: Der Finne Paavo Nurmi lief zweimal täglich lange Strecken, im Winter auf Skiern, ergänzt durch Wiederholungsläufe über Kurzstrecken. Der Schwede Gunder Hägg erfand in den 1940er Jahren das Fahrtspiel (fartlek), das aus Geländeläufen mit wechselndem Tempo bestand. Er stellte damit Weltrekorde im 1500-Meter-Lauf und im 5000-Meter-Lauf auf. Emil Zátopek war Ende der 1940er/Anfang der 1950er Jahre mit seiner Intervallmethode erfolgreich, bei der er z. B. 60 mal 400 Meter lief. In den 1960er Jahren begann sich das Ausdauertraining auf den Langstrecken durchzusetzen, nachdem Murray Halberg (Neuseeland) bei den Olympischen Spielen 1960 überraschend den 5000-Meter-Lauf gewann und Ron Clarke (Australien) den 10.000-Meter-Weltrekord 1963 bis 1965 um 39 Sekunden verbesserte.
Meilensteine
Männer
- Erste registrierte Zeit: 32:35 Minuten, William Jackson (GBR), 5. April 1847 in Peckham (Zwischenzeit für 10.186 Meter während eines 10-Meilen-Laufes)
- Erster offizieller Weltrekord: 30:58,8 Minuten, Jean Bouin (FRA), 16. November 1911
- Erste Zeit unter 30 Minuten: 29:52,6 Minuten, Taisto Mäki (FIN), 17. September 1939
- Erste Zeit unter 29 Minuten: 28:54,2 Minuten, Emil Zátopek (TCH), 1. Juni 1954
- Erste Zeit unter 28 Minuten: 27:39,4 Minuten, Ron Clarke (AUS), 14. Juli 1965
- Erste Zeit unter 27 Minuten: 26:58,38 Minuten, Yobes Ondieki (KEN), 10. Juli 1993
Frauen
- Erste registrierte Zeit: 38:06,4 Minuten, Anne O'Brien (IRL), 26. März 1967 in Gormanstown
- Erster offizieller Weltrekord: 32:17,20 Minuten, Jelena Sipatowa (URS), 19. September 1981
- Erste Zeit unter 32 Minuten: 31:35,3 Minuten, Mary Decker (USA), 16. Juli 1982
- Erste Zeit unter 31 Minuten: 30:59,42 Minuten, Ingrid Kristiansen (NOR), 27. Juli 1985
- Erste Zeit unter 30 Minuten: 29:31,78 Minuten, Wang Junxia (CHN), 8. September 1993
Erfolgreichste Sportler
- Zwei Olympiasiege
- Je einmal Olympiagold und -silber:
- Je einmal Olympiagold und -bronze:
- Erfolgreichste Deutsche
Statistik
Medaillengewinner der Olympischen Spiele
Männer
Frauen
Medaillengewinner der Weltmeisterschaften
Männer
Frauen
Weltrekordentwicklung
Männer
| Zeit |
Name |
Nation |
Datum |
Ort |
| 31:02,4 min |
Alfred Shrubb |
GBR |
5. November 1904 |
Glasgow |
| 30:58,8 min |
Jean Bouin |
FRA |
16. November 1919 |
Paris |
| 30:40,2 min |
Paavo Nurmi |
FIN |
22. Juni 1921 |
Stockholm |
| 30:35,4 min |
Ville Ritola |
FIN |
25. Mai 1924 |
Helsinki |
| 30:23,2 min |
Ville Ritola |
FIN |
6. Juli 1924 |
Paris |
| 30:06,2 min |
Paavo Nurmi |
FIN |
31. August 1924 |
Kuopio |
| 30:05,6 min |
Ilmari Salminen |
FIN |
18. Juli 1937 |
Kouvola |
| 30:02,0 min |
Taisto Mäki |
FIN |
29. September 1938 |
Tampere |
| 29:52,6 min |
Taisto Mäki |
FIN |
17. September 1939 |
Helsinki |
| 29:35,4 min |
Viljo Heino |
FIN |
25. August 1944 |
Helsinki |
| 29:28,2 min |
Emil Zatopek |
TCH |
11. Juni 1949 |
Ostrava |
| 29:27,2 min |
Viljo Heino |
FIN |
1. September 1949 |
Kouvola |
| 29:21,2 min |
Emil Zatopek |
TCH |
22. Oktober 1949 |
Ostrava |
| 29:02,6 min |
Emil Zatopek |
TCH |
4. August 1950 |
Turku |
| 29:01,6 min |
Emil Zatopek |
TCH |
1. November 1953 |
Stara Boleslav |
| 28:54,2 min |
Emil Zatopek |
TCH |
1. Juni 1954 |
Brüssel |
| 28:42,8 min |
Sandor Iharos |
HUN |
15. Juli 1956 |
Budapest |
| 28:30,4 min |
Wladimir Kuz |
URS |
11. September 1956 |
Moskau |
| 28:18,8 min |
Pjotr Bolotnikow |
URS |
15. Oktober 1960 |
Kiew |
| 28:18,2 min |
Pjotr Bolotnikow |
URS |
11. August 1962 |
Moskau |
| 28:15,6 min |
Ron Clarke |
AUS |
18. Dezember 1963 |
Melbourne |
| 28:14,0 min |
Ron Clarke |
AUS |
16. Mai 1965 |
Turku |
| 27:39,4 min |
Ron Clarke |
AUS |
14. Juli 1965 |
Oslo |
| 27:38,4 min |
Lasse Viren |
FIN |
3. September 1972 |
München |
| 27:30,8 min |
David Bedford |
GBR |
13. Juli 1973 |
London |
| 27:30,5 min |
Samson Kimobwa |
KEN |
30. Juni 1977 |
Helsinki |
| 27:22,4 min |
Henry Rono |
KEN |
11. Juni 1978 |
Wien |
| 27:13,81 min |
Fernando Mamede |
POR |
2. Juli 1984 |
Stockholm |
| 27:08,23 min |
Arturo Barrios |
MEX |
18. August 1989 |
Berlin |
| 27:07,91 min |
Richard Chelimo |
KEN |
5. Juli 1993 |
Stockholm |
| 26:58,38 min |
Yobes Ondieki |
KEN |
10. Juli 1993 |
Oslo |
| 26:52,23 min |
William Sigei |
KEN |
22. Juli 1994 |
Oslo |
| 26:43,53 min |
Haile Gebrselassie |
ETH |
5. Juni 1995 |
Hengelo |
| 26:38,08 min |
Salah Hissou |
MAR |
23. August 1996 |
Brüssel |
| 26:31,32 min |
Haile Gebrselassie |
ETH |
4. Juli 1997 |
Oslo |
| 26:27,85 min |
Paul Tergat |
KEN |
22. August 1997 |
Brüssel |
| 26:22,75 min |
Haile Gebrselassie |
ETH |
1. Juni 1998 |
Hengelo |
| 26:20,31 min |
Kenenisa Bekele |
ETH |
8. Juni 2004 |
Ostrava |
| 26:17,54 min |
Kenenisa Bekele |
ETH |
26. August 2005 |
Brüssel |
Anmerkung: Die Zeit von Hannes Kohlehmainen von 1912 wurde von der IAAF zunächst als erster Weltrekord registriert, da der Lauf von Alfred Shrubb anfangs mit einer falschen Jahresangabe in den Akten vermerkt war. 
Frauen
Weltbestenliste
Männer
Alle Läufer mit einer Zeit von 27:15 Minuten oder schneller. Letzte Veränderung: 26. Mai 2007
- 26:17,54 min Kenenisa Bekele, ETH, Brüssel, 26. August 2005
- 26:22,75 min Haile Gebrselassie, ETH, Hengelo, 1. Juni 1998
- 26:27,85 min Paul Tergat, KEN, Brüssel, 22. August 1997
- 26:30,03 min Nicholas Kemboi, KEN, Brüssel, 5. September 2003
- 26:30,74 min Abebe Dinkesa, ETH, Hengelo, 29. Mai 2005
- 26:35,63 min Micah Kogo, KEN, Brüssel, 25. August 2006
- 26:36,26 min Paul Koech, KEN, Brüssel, 22. August 1997
- 26:37,35 min Zersenay Tadese, ERI, Brüssel, 25. August 2006
- 26:38,08 min Salah Hissou, MAR, Brüssel, 23. August 1996
- 26:38,76 min Ahmad Hassan Abdullah, QAT, Brüssel, 5. September 2003
- 26:39,69 min Sileshi Sihine, ETH, Hengelo, 31. Mai 2004
- 26:39,77 min Boniface Kiprop, UGA, Brüssel, 26. August 2005
- 26:41,75 min Samuel Wanjiru, KEN, Brüssel, 26. August 2005
- 26:49,02 min Elius Kipchoge, KEN, Hengelo, 26. Mai 2007
- 26:49,38 min Sammy Kipketer, KEN, Brüssel, 30. August 2002
- 26:49,55 min Moses Mosop, KEN, Hengelo, 26. Mai 2007
- 26:49,90 min Assefa Mezgebu, ETH, Brüssel, 30. August 2002
- 26:50,20 min Richard Limo, KEN, Brüssel, 30. August 2002
- 26:51,49 min Charles Kamathi, KEN, Brüssel, 3. September 1999
- 26:52,23 min William Sigei, KEN, Oslo, 22. Juli 1994
- 26:52,30 min Mohammed Mourhit, BEL, Brüssel, 3. September 1999
- 26:52,33 min Gebre-egziabher Gebremariam, ETH, Hengelo, 25. Mai 2007
- 26:52,87 min John Cheruiyot Korir, KEN, Brüssel, 30. August 2002
- 26:52,93 min Mark Bett, KEN, Brüssel, 26. August 2005
- 26:58,38 min Yobes Ondieki, KEN, Oslo, 10. Juli 1993
- 27:02,62 min Abderrahim Goumri, MAR, Hengelo, 29. Mai 2005
- 27:02,62 min Deriba Merga Ejigu, ETH, Hengelo, 26. Mai 2007
- 27:02,82 min Ibrahim Jeilan, ETH, Brüssel, 25. August 2006
- 27.03,20 min Moses Ndiema Masai, KEN, Brüssel, 25. August 2006
- 27:04,20 min Abraham Chebii, KEN, Palo Alto, 4. Mai 2001
- 27:04,45 min Bernard Kiprop Kipyego, KEN, Hengelo, 29. Mai 2005
- 27:04,54 min Felix Limo, KEN, Brüssel, 25. August 2000
- 27:04,79 min Josephat Muchiri Ndambiri, KEN, Ōita, 30. September 2006
- 27:04,92 min Aboosh Mohamed Ali, ETH, Hengelo, 26. Mai 2007
- 27:05,88 min Patrick Ivuti, KEN, Brüssel, 30. August 2002
- 27:06,17 min John Yuda Msuri, TAN, Brüssel, 30. August 2002
- 27:06,44 min Worku Bikila, ETH, Brüssel, 25. August 1995
- 27:06,45 min Habte Jifar, ETH, Hengelo, 30. Mai 1999
- 27:06,47 min Habtamu Fikadu, ETH, Hengelo, 26. Mai 2007
- 27:06,59 min Ismael Kirui, KEN, Brüssel, 25. August 1995
- 27:07,55 min Benjamin Maiyo, KEN, Palo Alto, 4. Mai 2001
- 27:07,91 min Richard Chelimo, KEN, Stockholm, 5. Juli 1993
- 27:08,23 min Arturo Barrios, MEX, Berlin, 18. August 1989
- 27:08,42 min Martin Irungu Mathati, KEN, Kōbe, 24. April 2005
- 27:10,34 min Josephat Machuka, KEN, Brüssel, 25. August 1995
- 27:11,17 min Julius Gitahi, KEN, Kōbe, 26. April 1998
- 27:11,36 min Gideon Ngatuny, KEN, Kōbe, 22. April 2007
- 27:11,62 min John Ngugi, KEN, Brüssel, 13. September 1991
- 27:11,93 min Eshetu Wondimu, ETH, Hengelo, 26. Mai 2007
- 27:12,22 min Dejene Birhanu, ETH, Palo Alto, 29. Mai 2005
- 27:12,37 min Luke Kipkosgei, KEN, Palo Alto, 4. Mai 2001
- 27:12,39 min Ismaïl Sghyr, MAR, Stockholm, 30. Juli 1999
- 27:12,47 min António Pinto, POR, Stockholm, 30. Juli 1999
- 27:13,48 min Girma Tolla, ETH, Hengelo, 30. Mai 1999
- 27:13,81 min Fernando Mamede, POR, Stockholm, 2. Juli 1984
- 27:13,98 min Mebrahtom Keflezighi, USA, Palo Alto, 4. Mai 2001
- 27:14,26 min Fita Bayisa, ETH, Oslo, 4. Juli 1992
- 27:14,44 min Fabián Roncero, ESP, Lissabon, 4. April 1998
- 27:14,53 min Khalid Skah, MAR, Göteborg, 8. August 1995
- 27:14,83 min Edwin Cheruiyot Soi, KEN, Brüssel, 25. August 2006
- 27:14,84 min John Kariuki, KEN, Ōita, 30. September 2006
Frauen
Alle Läuferinnen mit einer Zeit von 31:10 Minuten oder schneller. Letzte Veränderung: 26. Juni 2007
- 29:31,78 min Wang Junxia, CHN, Peking, 8. September 1993
- 30:01,09 min Paula Radcliffe, GBR, München, 6. August 2002
- 30:04,18 min Berhane Adere, ETH, Paris, 23. August 2003
- 30:07,15 min Werknesh Kidane, ETH, Paris, 23. August 2003
- 30:07,20 min Sun Yingjie, CHN, Paris, 23. August 2003
- 30:12,53 min Lornah Kiplagat, NED, Paris, 23. August 2003
- 30:13,37 min Zhong Huandi, CHN, Peking, 8. September 1993
- 30:13,74 min Ingrid Kristiansen, NOR, Oslo, 5. Juli 1986
- 30:15,67 min Tirunesh Dibaba, ETH, Sollentuna, 28. Juni 2005
- 30:17,49 min Derartu Tulu, ETH, Sydney, 30. September 2000
- 30:18,39 min Ejegayehu Dibaba, ETH, Sollentuna, 28. Juni 2005
- 30:21,67 min Elvan Abeylegesse, TUR, Antalya, 15. April 2006
- 30:22,48 min Gete Wami, ETH, Sydney, 30. September 2000
- 30:22,88 min Fernanda Ribeiro, POR, Sydney, 30. September 2000
- 30:23,07 min Alla Shiljajewa, RUS, Paris, 23. August 2003
- 30:24,36 min Xing Huina, CHN, Athen, 27. August 2004
- 30:26,20 min Galina Bogomolowa, RUS, Paris, 23. August 2003
- 30:30,26 min Edith Masai, KEN, Helsinki, 6. August 2005
- 30:31,42 min Inga Abitowa, RUS, Göteborg, 7. August 2006
- 30:32,03 min Tegla Loroupe, KEN, Sevilla, 26. August 1999
- 30:32,36 min Susanne Wigene, NOR, Göteborg, 7. August 2006
- 30:32,72 min Lidija Grigorjewa, RUS, Göteborg, 7. August 2006
- 30:37,68 min Benita Johnson, AUS, Paris, 23. August 2003
- 30:38,09 min Dong Yanmei, CHN, Shanghai, 19. Oktober 1997
- 30:38,78 min Jeļena Prokopčuka, LAT, Göteborg, 7. August 2006
- 30:39,41 min Lan Lixin, CHN, Shanghai, 19. Oktober 1997
- 30:39,98 min Yin Lili, CHN, Shanghai, 19. Oktober 1997
- 30:47,22 min Dong Zhaoxia, CHN, Shanghai, 19. Oktober 1997
- 30:47,59 min Sonia O'Sullivan, IRL, München, 6. August 2002
- 30:47,72 min Wang Dongmei, CHN, Shanghai, 19. Oktober 1997
- 30:48,89 min Yoko Shibui, JPN, Palo Alto, 3. Mai 2002
- 30:50,32 min Deena Kastor, USA, Palo Alto, 3. Mai 2002
- 30:51,69 min Marta Dominguez, ESP, Göteborg, 7. August 2006
- 30:51,81 min Kayoko Fukushi, JPN, Busan, 8. Oktober 2002
- 30:52,51 min Elana Meyer, RSA, London, 10. September 1994
- 30:55,67 min Irene Kwambai Kipchumba, KEN, Utrecht, 17. Juni 2005
- 30:55,83 min Liu Shixiang, CHN, Shanghai, 19. Oktober 1997
- 30:57,07 min Liz McColgan, GBR, Hengelo, 25. Juni 1991
- 30:57,21 min Olga Bondarenko, RUS, Stuttgart, 30. August 1986
- 30:57,70 min Leah Malot, KEN, Heusden, 5. August 2000
- 30:59,92 min Merima Hashim, ETH, Heusden, 5. August 2000
- 31:00,27 min Mestewat Tufa, ETH, Valkenwaard, 26. Juni 2007
- 31:03,60 min Marleen Renders, BEL, Heusden, 5. August 2000
- 31:03,62 min Kathrin Weßel, GER, Frankfurt am Main, 30. Juni 1991 (Deutscher Rekord)
- 31:04,00 min Ludmila Biktaschewa, RUS, München, 6. August 2002
- 31:04,34 min Jane Wanjiku, KEN, Kobe, 25. April 2004
- 31:04,49 min Derbe Alemu, ETH, Uden, 3. Juli 2004
- 31:05,57 min Maura Viceconte, ITA, Heusden, 5. August 2000
- 31:05,90 min Lucy Wangui, KEN, Athen, 27. August 2004
- 31:06,63 min Helena Javornik, SLO, Athen, 27. August 2004
- 31:06,94 min Ji Li, CHN, Sydney, 30. September 2000
- 31:07,88 min Jill Hunter, GBR, Frankfurt am Main, 30. Juni 1991
- 31:08,41 min Catherina McKiernan, IRL, Villeneuve-d'Ascq, 17. Juni 1995
- 31:08,89 min Natalja Berkut, UKR, Tula, 25. Juni 2004
- 31:09,03 min Chunxiu Zhou, CHN, Nanjing, 17. Oktober 2005
- 31:09,25 min Lirong Zhang, CHN, Peking, 8. September 1993
- 31:09,40 min Jelena Schupijewa-Wjasowa, URS, Rom, 4. September 1987
- 31:09,46 min Yuko Kawakami, JPN, Brunswick, 1. Juli 2000