Werbung

Non plus ultra

Non plus ultra (auch nec plus ultra, lateinisch für „Nicht mehr weiter“, „Nicht darüber hinaus“) ist die lateinische Übersetzung des Spruches, den der Überlieferung nach Herakles an den Säulen des Herakles anbrachte, um das Ende der Welt am Ausgang des Mittelmeeres zwischen Gibraltar und Nordafrika zu markieren.

Heute wird der Begriff in der deutschen Umgangssprache, aber auch in der Werbung verwendet, um etwas Unübertreffliches zu bezeichnen.

Ursprung

Ein früher Hinweis auf diesen Spruch findet sich bei dem griechischen Dichter Pindar, der in einer der Oden, in denen er die Sieger der olympischen, isthmischen, pythischen und nemeischen Spiele besingt, die Schwierigkeiten beschreibt, die sich ergeben, wenn man versucht den weiten Ozean jenseits der Säulen des Herakles zu befahren. Die Stelle befindet sich im Vers 21 der 3. Nemeischen Ode.

Eine weitere Erklärung ist die Rückführung auf das Buch Ijob, Kapitel 38, Vers 11, wo Gott zum Ozean spricht, um ihm seine Grenzen aufzuzeigen. Hier die Version aus der lateinischen Bibel, der Vulgata:

Usque huc venies et non procedes amplius
et hic confringes tumentes fluctus tuos.

(deutsche Standardübersetzung: „Bis hierher sollst du kommen und nicht weiter. Hier sollen sich legen deine stolzen Wellen.“)

Dabei wird nicht erklärt, warum der lateinische Bibeltext non ... amplius sagt, statt non plus ultra.

Zu Beginn der Neuzeit, als klar wurde, dass die Säulen des Herakles eben nicht das Ende der bewohnbaren Welt bedeuten, wurde dies mit der Form "Plus Ultra" negiert. Dies war die persönliche Devise Kaiser Karls V. und drückte den Anspruch auf universale Herrschaft aus.

Quelle:
Artikel Non plus ultra aus der freien Enzyklopädie Wikipedia mit dieser Versionsgeschichte
Lizenz:
Kategorien:

Ähnliche Einträge in anderen Lexika

Brockhaus-1809: Das Non plus ultra · Der Abbé Jean Claude Richard de St. Non

Brockhaus-1837: Ultra · Plus

Brockhaus-1911: Ultra · Nemo ultra posse obligatur · Ultra posse nemo obligatur · Non-Resident · Quod licet Jovi, non licet bovi · Quieta non movere · Non-restraint · Non-valeur · Si non è vero... · Sint, ut sunt, aut non sint · Volenti non fit injuria · Quod non est in actis, non est in mundo · Rex regnat ed non gubérnat · Se non è vero · Non scholae, sed vitae discimus · Lucus a non lucéndo · Minima non curat praetor · Multum, non multa · Injuria non fit volenti · Beneficia non obtrudúntur · De gustibus non est disputándum · Difficile est, satiram non scribere · Non multa, sed multum · Non olet · Non possumus · Navigare necesse est, vivere non est necesse · Natura non facit saltus · Non liquet · Plus

Eisler-1904: Non-A · Non causa ut causa · Non-ens · Tertium non datur · Res de re praedicari non potest · Conditio sine qua non · A = nicht Non-A · Contra principia negantem non est disputandum · Naturalia non sunt turpia · Natura non facit saltum

Herder-1854: Ne sutor ultra crepidam · Ultra dimidium laesus · Ultra · Non cuivis contingit adire Corinthum · Non bis in idem · Non liquet · Non ens · Non datur tertium · De gustibus non est disputandum · Caesar non supra Grammaticos · a nescire ad non esse · De non praejudicando · Luat in corpore, qui non habet in aere · Graeca sunt, non leguntur · Domine, non sum dignus · Plus

Kirchner-Michaelis-1907: ultra posse nemo obligatur

Meyers-1905: Non plus ultra · Plus ultra · Ultra · Ultra posse nemo obligātur · Ne eat judex ultra petīta partĭum · Qui profĭcit in artĭbus et defĭcit in morĭbŭs, plus defĭcit quam profĭcit · Plus

Pierer-1857: Non plus ultra · Ultra · Ultra posse nemo obligatur · Ne sutor ultra crepĭdam · Plus-Elektricität · Plus minus · Plus [1] · Plus [2]