Online-Bibliothek

... ich glaube, um zu verstehen, zu wissen. So sagt ANSELMUS: »Neque enim quaero intelligere, ut credam, sed credam, ut intelligam« (Proslog. I). Schon AUGUSTINUS bemerkt: »Credimus, ut cognoscamus, non cognoscimus, ut credamus.« Die Bedeutung des Glaubens für die ( ...

... et Plut. V, 215 k). CICERO betont: »Neque nos corpora sumus«, »ab animo tuo quidquid ... ... tentari possim. Haec omnia in corpore meo sistunt, nihil horum ad me neque permeat; ego speciem omnem excedo. Ego sola cognitione volitioneque definior« (Eth. annot. p. 204). »Ego non facio id, quod, quomodo fiat, nescio« (l.c. p. ...

... »Constat..., nihil nos conari, velle, appetere neque cupere, quia id bonum esse iudicamus; sed contra nos propterea aliquid bonum ... ... Psychol. empir. § 554). »Beatitudo philosophica seu summum bonum hominis est non impeditus progressus ad maiores continuo perfectiones« (Philos. pract. I, § ...

... mundi sensib. etc.« » Conceptus spatii non abstrahitur a sensationibus externis . Non enim aliquid ut extra me positum concipere ... ... quo talium, supponit conceptum spatii, non creat . sicuti etiam, quae sunt in spatio, sensus afficiunt, spatium sensibus hauriri non potest.« » Conceptus spatii ...

... quod si duo corpora, unum tarde, aliud celeriter per horam moveatur, non plus temporis in uno quam in alio numeremus, etsi multo plus sit ... ... I, 57). Wie DESCARTES (Epist. 116, 105) erklärt SPINOZA: »Tempus non est affectio rerum, sed tantum merus modus ...

... 6 A). »Unum esse omnia neque id esse mutabile et id esse deum neque natum unquam et sempiternum, ... ... est unam solam substantiam esse, non tantum omnium corporum, sed etiam omnium animarum, et hanc nihil aliud esse ... ... , 26; Proslog. 2). Nach BERNHARD VON CLAIRVAUX ist Gott »esse omnium non materiale, sed causale« (bei Alb. Magn ...

... ). » Sensus versatur circa singularia, non universalia, nullas habet notitias innatas, non actus reflexos, non iudicat« (l. c. p. 205). Nach ... ... DESCARTES: »Satis erit, si advertamus, sensuum perceptiones non referri, nisi ad istam corporis humani cum mente coniunctionem ...

... corporis organum penetrat, ab eo tamen concludi non valet« (l. c. IV, 11). »Anima... incorporales ... ... Cum anima sit forma per se subsistens, expers omnis contrarietatis, non est corruptibilis per se nec per accidens« (l. c. I, ... ... aus (s. Seelensitz ). Die Seele ist durchaus einheitlich. »Nobis enim non nisi una inest anima, quae ...

... nichts zwecklos: » Natura nihil facit frustra neque deficit in necessariis« (3 an. 14). »Prima... inter omnes causas ... ... , qua sagitta agitur, ut ad certum signum tendat, est impressio sagittantis et non sagittae« (Sum. th. I, 103, 1 ad 3). SUAREZ ...

... amet« (l.c. prop. XIX). »Hic erga Deum amor neque invidiae neque zelotypiae affectu imaginari potest; sed eo magis fovetur, quo plures ... ... concomitante idea Dei tanquam causa, hoc est amor Dei, non quatenus ipsum ut praesentem imaginamur, sed quatenus Deum aeternum esse ...

... tunc propositio haec, ex nihilo nihil fit, non tanquam res aliqua existens, neque etiam ut rei modus consideratur: sed ... ... ; quod factum est, infectum esse nequit; is qui cogitat, non potest non existere dum cogitat« (Princ. phil. I, 49). Nach ...

... illas a rebus corporeis emitti, non video qua ratione posset intelligi, ipsum non esse fallacem, si aliunde ... ... : atqui, quod notandum est, eius perceptio non visio, non tactio, non imaginatio est, nec unquam fuit, quamvis prius ita ... ... in me, qui a me non dependent, quos ego ipse in me non excito. excitantur igitur in ...

... magis fuit unquam materiae copia nec porro maioribus intervallis: nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde« (De rer. nat. II, 294 ... ... III, 72, 2). Sie wird »substantia« genannt, »non quasi ens aliquid actu existens in se considerata, sed quasi in ...

... . 1, 2). »In rebus neque veritas neque falsitas est nisi per ordinem ad intellectum« (Sum. ... ... Nihil aliud est verum, quam esse quod est, vel non esse quod non est« (1 perih. ... ... , entia quaedam sint, atque a Deo procedant, non posse in eo non esse veras« Das ...

... , 2. vgl. Anh.). »In rerum natura non possunt dari duae aut plures substantiae eiusdem naturae sive attributi« (Eth. ... ... vel ex diversitate affectionum. Si tantum ex diversitate attributorum, concedetur ergo, non dari nisi unam eiusdem attributi. ... ... , hoc est vere considerata, non poterit concipi ab alia distingui, hoc est non poterunt dari plures, sed ...

... »nihil aliud praeter materiae motum, quo obiectum in organa sensam diversimode operatur. neque in nobis aliud sunt quam diversi motus«. »Nam si colores illi et soni in ipso obiecto essent, separari ab illis non possent« (Leviath. I, 1). Von den Qualitäten rechnet DESCARTES die ...

... Wirklichen ) gegenübergestellt (ib.), WALTER BURLEIGH erklärt: »Quae neque existunt in anima neque extra animam et intelliguntur ab anima, dicuntur habere ... ... seu repraesentativum in ordine ad intellectum creatum vel increatum.« » Ratio obiectalis non consistit in solo intellectu ... ... ist »obiectivum« die »obiectiva essentia, quam res habet non in actu existentiae, sed vel in idea mentis ...

... divisibilitas partium, quantitatis et similia, indefinita quidem appello, non autem finita, quia non omni ex parte fine carent« (Resp. ad ... ... intelligantur, putabimus quantitatem esse indefinite divisibilem. Et quia non potest fingi tantus stellarum numerus, quin plures adhuc a Deo creari potuisse ... ... enim fines illos esse fingamus, semper ultra ipsos aliqua spatia indefinite extensa non modo imaginamur, sed etiam vere ...

... et per experientiam. Argumentum concludit et facit nos concludere quaestionem, sed non certificat neque removet dabitationem, ut quiescat animus in intuitu veritatis nisi eam ... ... ista, virtute cuins de re contingenti non potest sciri evidenter, utrum sit vel non sit.« »Omnis cognitio ... ... eine geistige Activität zugrunde. »Non enim, ut sensus, intelligere passio est, sed actio, qua mens ...

... heimarmenê geordnet (s. Schicksal ). »Neque enim est quicquam aliud praeter mundum, cui nihil absit quodque undique atque ... ... Confess. VII, 12). »Cum omnino natura nulla sit malum, nomenque hoc non sit nisi privationis boni« (De civ. Dei XI, 22). So ...