Online-Bibliothek

... ich glaube, um zu verstehen, zu wissen. So sagt ANSELMUS: »Neque enim quaero intelligere, ut credam, sed credam, ut intelligam« (Proslog. I). Schon AUGUSTINUS bemerkt: »Credimus, ut cognoscamus, non cognoscimus, ut credamus.« Die Bedeutung des Glaubens für die ( ...

333 Was heißt erkennen? – Non ridere, non lugere, neque detestari, sed intelligere ! sagt Spinoza, so schlicht und erhaben, wie es seine Art ist. Indessen: was ist dies intelligere im letzten Grunde anderes als die Form, in der ...

... religionibus loquens, multa esse vera, quae non modo vulgo scite non sit utile, sed etiam, tametsi falsa ... ... . 219 Deus si non unus est, non est, quia dignius credimus non esse quodcunque non ita fuerit, ut esse debebit ...

... , quae agitur, petimus: ut homines eam non Opinionem, sed Opus esse cogitent; ac pro certo habeant, nun Sectae ... ... in commune consulant – et ipsi in partem veniant. Praeterea ut bene sperent, neque Instaurationem nostram ut quiddam infinitum et ultra mortale fingant, et animo concipiant; ...

... et Plut. V, 215 k). CICERO betont: »Neque nos corpora sumus«, »ab animo tuo quidquid ... ... tentari possim. Haec omnia in corpore meo sistunt, nihil horum ad me neque permeat; ego speciem omnem excedo. Ego sola cognitione volitioneque definior« (Eth. annot. p. 204). »Ego non facio id, quod, quomodo fiat, nescio« (l.c. p. ...

... »Constat..., nihil nos conari, velle, appetere neque cupere, quia id bonum esse iudicamus; sed contra nos propterea aliquid bonum ... ... Psychol. empir. § 554). »Beatitudo philosophica seu summum bonum hominis est non impeditus progressus ad maiores continuo perfectiones« (Philos. pract. I, § ...

... Attractionem certe quod attinet patet illam ab Newtono adhiberi non tanquam qualitatem veram et physicam, sed solummodo ut hypothesim mathematicam. (67) Ceterum entia mathematica in rerum natura stabilem essentiam non habent: pendent autem a notione definientis: unde eadem res diversimodo ... ... multi sunt in ea opinione, ut putent motum neque destrui nec de novo gigni, sed eandem semper motus ...

... mundi sensib. etc.« » Conceptus spatii non abstrahitur a sensationibus externis . Non enim aliquid ut extra me positum concipere ... ... quo talium, supponit conceptum spatii, non creat . sicuti etiam, quae sunt in spatio, sensus afficiunt, spatium sensibus hauriri non potest.« » Conceptus spatii ...

... quod si duo corpora, unum tarde, aliud celeriter per horam moveatur, non plus temporis in uno quam in alio numeremus, etsi multo plus sit ... ... I, 57). Wie DESCARTES (Epist. 116, 105) erklärt SPINOZA: »Tempus non est affectio rerum, sed tantum merus modus ...

... 6 A). »Unum esse omnia neque id esse mutabile et id esse deum neque natum unquam et sempiternum, ... ... est unam solam substantiam esse, non tantum omnium corporum, sed etiam omnium animarum, et hanc nihil aliud esse ... ... , 26; Proslog. 2). Nach BERNHARD VON CLAIRVAUX ist Gott »esse omnium non materiale, sed causale« (bei Alb. Magn ...

... ist. Nun vergleiche man Luthers Übersetzung mit der Vulgata: non facies tibi sculptile neque omnem similitudinem (II, 20, 4.), du sollst ... ... , daß ihr darvor anbetet; non vidistis aliquam similitudinem in die qua locutus est vobis Dominus in ... ... enthält der Satz: Nemo Deos (sic!) non esse credit, nisi cui Deos non esse expedit. (Niemand leugnet das ...

... ). » Sensus versatur circa singularia, non universalia, nullas habet notitias innatas, non actus reflexos, non iudicat« (l. c. p. 205). Nach ... ... DESCARTES: »Satis erit, si advertamus, sensuum perceptiones non referri, nisi ad istam corporis humani cum mente coniunctionem ...

... corporis organum penetrat, ab eo tamen concludi non valet« (l. c. IV, 11). »Anima... incorporales ... ... Cum anima sit forma per se subsistens, expers omnis contrarietatis, non est corruptibilis per se nec per accidens« (l. c. I, ... ... aus (s. Seelensitz ). Die Seele ist durchaus einheitlich. »Nobis enim non nisi una inest anima, quae ...

... nichts zwecklos: » Natura nihil facit frustra neque deficit in necessariis« (3 an. 14). »Prima... inter omnes causas ... ... , qua sagitta agitur, ut ad certum signum tendat, est impressio sagittantis et non sagittae« (Sum. th. I, 103, 1 ad 3). SUAREZ ...

... amet« (l.c. prop. XIX). »Hic erga Deum amor neque invidiae neque zelotypiae affectu imaginari potest; sed eo magis fovetur, quo plures ... ... concomitante idea Dei tanquam causa, hoc est amor Dei, non quatenus ipsum ut praesentem imaginamur, sed quatenus Deum aeternum esse ...

... tunc propositio haec, ex nihilo nihil fit, non tanquam res aliqua existens, neque etiam ut rei modus consideratur: sed ... ... ; quod factum est, infectum esse nequit; is qui cogitat, non potest non existere dum cogitat« (Princ. phil. I, 49). Nach ...

... illas a rebus corporeis emitti, non video qua ratione posset intelligi, ipsum non esse fallacem, si aliunde ... ... : atqui, quod notandum est, eius perceptio non visio, non tactio, non imaginatio est, nec unquam fuit, quamvis prius ita ... ... in me, qui a me non dependent, quos ego ipse in me non excito. excitantur igitur in ...

... können. Es heißt: Mos. II, 5, 17-19: non occides, neque moechaberis, furtumque non facies. Das Futurum spricht von Vorgängen, die man ... ... muß müssen.« Gewiß nicht. Qui potest mori, non potest cogi. Was aber kein äußerer Zwang vermag ...

... magis fuit unquam materiae copia nec porro maioribus intervallis: nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde« (De rer. nat. II, 294 ... ... III, 72, 2). Sie wird »substantia« genannt, »non quasi ens aliquid actu existens in se considerata, sed quasi in ...

... . 1, 2). »In rebus neque veritas neque falsitas est nisi per ordinem ad intellectum« (Sum. ... ... Nihil aliud est verum, quam esse quod est, vel non esse quod non est« (1 perih. ... ... , entia quaedam sint, atque a Deo procedant, non posse in eo non esse veras« Das ...